Niedía zdyscyplinowanego umyshi i6056392
Izvor: KiWi
ponizej, jest juz „gorsze”ę Wpatrujşc się
w Boga i Adama medytowalem, ze najwspanialsze dziela ducha, rozumu, techniki, mogq stac się niezadowalajşce z tego jedynie powodu, iz sq wyrazem wieku ludzkiego, który nie jest w stanie wzbudzic milosci, ani zachwytu — i będziesz musial je odrzucic, niejako wbrew wtasnemu uznaniu, w imię racji bardziej namiętnej, zwişzanej z pişknosciş czlowieczeñ- stwa. I, dopuszczajşc się malego swiętokradztwa, odrzucalem
Boga na tym obrazie Michala Anioia by opowiedziec siç za
Adamem.
To zas robilem, by wykuc bron przeciw Paryzowi — gdyz
przecie musialem, jako literat, wyodrçbnic siç z Paryza.
Dziwne to i przykre, ze piçknosc bywa we mnie taka
praktyczna...
Tego samego dnia, wieczôr
Guwernantkię Guwernantkię Mlle Jeanette, potem Mlle
Zwieck, Szwajcarka... cwiczące nas, dzieci, we francuszczyz-
nie i manierach... ongis, tam, w Maloszycach. Wsadzone
w swiezy i szorstki krajobraz wsi polskiej, jak papugi. Moja
niechçc do jçzyka francuskiego... czy nie one mi to za-
szczepilyę A Paryzę Czy to nie [http://AuroraseHiecclikok.fotosblogue.com/ skanowanie książek poznan
] dzis, dla mnie, jedna gigan-
tyczna francuska guwernantkaę Plqs Mlle Jeanette i Mlle
Zwieck, zwiewnych, wokol wiezy Eiffla, na placu Opery... czy
to one szybują nad trotuaramię
Precz, precz, smieszne nimfy, kompromitujqce moj atak
na Paryz!
[51]
Maisons-Laffitte. Sioneczne popotudnie. Wchodzç po raz
pierwszy do domu „Kultury”. Ukazuje mi siç Giedroyc. Ja
siç ukazujç Giedroyciowi.
On: — Cieszç siç, ze pana widzç... Ja: — Jerzy, bôj siç
Boga, chlopie, nie bçdziesz przecie môwil „pan” komus,
z kim od lat jestes w listach na ,,ty!”. On: — Hm... hm...
a tak... no, cieszç siç rzeczywiscie, ze przyjechaies. Ja: — Co
za domek! Przyjemnie spojrzec! On: — Dosyc przestronnie
i wygodnie, dobre warunki pracy... Ja: — Jerzy, stowo honoru
ci dajç, wyskoczyiem juz na Mickiewicza, to poza dyskusjş,
ludziom glos siç lamie gdy mówiq ze mnq przez telefon.
On: — Hm... ja Mickiewicza nie bardzo lubiç...
Józef Czapski przystuchuje siç z uciechş dialogowi na-
szych odmiennych temperamentów.
Bawiç siç, ale — wpatrzony w smugç sionecznq na
podlodze — wcale siç nie bawiç. Wstydzç siç. Cisza smiertel-
na (ktôra u mnie zwiqzana jest z dystansem). To tak jak
gdybym bçdąc jeszcze tam, byl jednak tu i oglşdal cos czego
nie mam prawa oglądac... Dostrzegam na nodze stofu maleñ-
kq rysç. A wiçc przepfynąles ocean aby to zobaczyc... i wpat-
rujesz siç w niq wstydliwie, rozpaczliwie...
Z Tadeuszem Brezq na sniadaniu.
Z Pawlem Zdziechowskim.
Okropne, szczurze, spotkania... bo wychodzimy z naszego
wieloletniego niewidzenia siç, jak szczury ze swoich nor...
i usihijemy nie przyglçdac siç sobie zanadto, jak nietoperze,
jak piazy bojące siç swiatla i ksztaltu.
W Café de la Paix z Jadwigą Kukutczankq i Jerzym
Lavellim, rezyserem Slubu. Cisza.
Nie mialem wiele czasu na przechadzki — przyjaciele dawni i nowi, literaci francuscy, sprawy wydawnicze, thima- cze... — ale w kazdym zetkniçciu z ulicq paryską szukalem brzydoty... i znajdowalem. Owo doszukiwanie siç szpetoty bylo rodzajem aktu milosnego wobec Porzuconej (Argen- tyny) — ale mnie nie tylko szlo o to zeby siebie przyozdobic milosciq, ja nie tracilem tez z oczu, ze muszç dac siç we znaki Paryzowi... Wylawialem defekty cielesne z tlumu, o, patrz, wątla piers, anemia szyi, zgarbienie, pokrçcenie tego tulowia, trage- dia tych koñczyn... i przyglqdanie siç cialom sprawito, ze juz spojrzeñ nie mialem día palaców, kosciolów, placów, perspek- tyw, luków, mostów, kopul... Ze specjalnym uporem sledzilem pewien mankament, jakąs nieelegancjç tañczqcą im wokól nosa, czy ust, nie wszystkim, ale wielu, bardzo francuskq. To by jednak bylo do wybaczenia. Tlum paryski nie jest wcale gorszy od tlumu wielu innych miast, brzydota paryska umiesz- czona jest glçbiej, tkwi w samym ich podejsciu do brzydoty, to miasto inteligentne jest miastem szpetoty swiadomej. Na avenue de l’Opéra, na rue Rivoli... och, jak siebie znali, za duzo luster, za duzo fryzjerów, krawców i modystek, kos- metyków, och, jak wychylali puchar brzydoty w kazdej chwili az do ostatniej kropli! Widziatem udrçczenie wiçdnących dam, gorycz wycieñczonych mlodzieñców-poetów, pracowitq styliza- cjç panów z bródką, rezygnacjç opaslą brzuchaczy, próby najdziwniejsze wysublimowania siç w estetykç za pomocq ka-
peluszy, nawet parasoli, walka zazarta z brzydotş odbywala siç
na kazdym kroku i na kazdym kroku znaczyla siç klçskq (co
mnie zachwycalo, gdyz chcialem upiçknic sobie Argentynç).
Widziaiem niesmak permanentny na twarzach Messieurs-Dames,
jakby wşchali cos nieprzyjemnego i Paryz zalatywai mi neg-
lizem, t4 godzinş dnia, o ktôrej robimy porannş toaletç, godzinş
kremów, pudrów, wody koloñskiej, szlafroków i pizam. To by
jednak bylo do wytrzymania. Ale za tq brzydotq kryla siç jeszcze
inna, o wiele przykrzejsza i polegajqca na wesotosci. To juz bylo
naprawdç przykre! Wybaczylbym im smutek i rozpacz, czego
nie mogtem darowac ich brzydocie, to iz byla zarazem wesola...
zaopatrzona w humor, w esprit i blaguel
Tam, na rogu, podtatusialy pryk z uciechq podglądajqcy
uda wsiadajqcej do omnibusu mlódki — tout Paris rechocze
z jego rozanielonej fíluterii.
Z przerazeniem patrzç na wydçtego kuchmistrza
w drzwiach restauracji, który rózowymi usteczkami podpusz-
cza pieprzne bons mots Madamie, tak sofistycznej w cielesnym
wykrçtasie swoim, ze prawie zakrawa na labirynt.
A wiçc oni chcieli jednak cieszyc siç zyciem...
Te sceny nie wprawialy mnie w entuzjazm i wcale nie
mialem ochoty witac ich pelnym uznania voilà Paris. Zuzan-
na i starcy — voilà Parisl Odczuwalem (nie ja jeden w tym
miescie, nie ja pierwszy) glçboki niesmak na widok brzydoty
lakomej. Zmystowosc, ktôra nie mogąc juz wyzywac siç nago
przerzucila siç w szminkç, gorset — w elegancjç — w strôj
i w maniery — w konwersacjç i sztukç — w piosenkç
i dowcip — ta „towarzyskosc”, dziçki której najprzerôzniej-
sze braki tañcujqc ze sobq wytwarzaly wspaniaty bal — ten
esprit, który pozwalal podszczypywac z szarmem — i ta
„wesolosc” okropna, pracowicie wyhodowana w ciągu wie-
kôw aby mozna bylo uzywac sobie mimo wszystko... szpetota
tak siebie swiadoma, a tak roztañczona! I, w tej odpychajşcej
estetyce zawierala siç tez fatalna naiwnosc, oparta na iluzji ze
mozna zamaskowac lata i przeniesc siç ze swymi uciechami
na jakies wyzsze piçtro, gdzie by one mogly urzeczywistniac
siç w innym wymiarze.
Paryzu, myslalem, Paryzu, stary tenorze, zwiçdla balet-
nico, sçdziwy figlarzu, jakiz jest twôj grzech smiertelny
przeciw Piçknoscię Czy nie ten, ze jq zajadaszę Mais permet-
tez-moi donc, cher Monsieur! Monsieur, wchodzqc w lata, prze-
staje byc beau garçon, czyli hojnym, blogo bezinteresownym
upiçkszeniem swiata, piçknoscią, ktora jest darem... aie czyz-
by na tym mialy skonczyc siç jego stosunki z piçknosciqę
Bynajmniej! Zycie jest w dalszym ciągu peine czaru! Moze
on, na przyklad, zajsc do